W praktyce inwestycyjnej od dłuższego czasu pojawiały się wątpliwości dotyczące realizacji instalacji fotowoltaicznych na gruncie, a w szczególności tego, czy wykonanie fundamentów pod konstrukcje wsporcze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia. Problem dotyczył przede wszystkim farm fotowoltaicznych i wolnostojących instalacji PV, gdzie same urządzenia korzystają z uproszczeń przewidzianych w Prawie budowlanym, ale część organów traktowała fundamenty jako odrębne budowle wymagające formalnej procedury administracyjnej.
Najnowsze stanowisko Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego wskazuje jednak wyraźnie, że zwolnienie przewidziane w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego należy interpretować szeroko – jako obejmujące całe zamierzenie inwestycyjne, a nie jedynie sam montaż paneli fotowoltaicznych.
Zwolnienie obejmuje również fundamenty i konstrukcje wsporcze
Prawo budowlane przewiduje obecnie, że wykonywanie robót polegających na instalowaniu urządzeń fotowoltaicznych o mocy do 150 kW nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Wątpliwości budziło jednak to, czy zwolnienie obejmuje również roboty przygotowawcze, takie jak:
- wykonanie fundamentów,
- montaż stelaży,
- instalację konstrukcji wsporczych.
W opublikowanej interpretacji GUNB podkreślono, że nie ma podstaw do sztucznego dzielenia jednej inwestycji na odrębne etapy techniczne. Skoro ustawodawca zwolnił z formalności instalowanie urządzeń fotowoltaicznych, to zwolnienie obejmuje również elementy konstrukcyjne niezbędne do realizacji całego przedsięwzięcia. W konsekwencji fundamenty pod instalacje fotowoltaiczne o mocy do 150 kW również nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Zmiana praktyki interpretacyjnej
Stanowisko GUNB ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ wcześniej część organów administracji i orzecznictwa prezentowała bardziej restrykcyjne podejście. Zdarzały się interpretacje, zgodnie z którymi same fundamenty lub konstrukcje wsporcze były uznawane za budowle wymagające przeprowadzenia odrębnej procedury budowlanej. W praktyce prowadziło to do wydłużenia procesu inwestycyjnego oraz zwiększenia ryzyka sporów z organami nadzoru budowlanego. Aktualna wykładnia GUNB wyraźnie odchodzi od takiego podejścia i traktuje instalację fotowoltaiczną jako jedno, kompleksowe zamierzenie inwestycyjne.
Znaczenie interpretacji dla inwestorów
Nowe stanowisko GUNB może istotnie uprościć realizację mniejszych farm fotowoltaicznych oraz instalacji gruntowych. Ograniczenie formalności administracyjnych oznacza krótszy czas przygotowania inwestycji i większą przewidywalność procesu budowlanego.Dla rynku OZE interpretacja ta ma szczególne znaczenie w kontekście dalszego rozwoju inwestycji fotowoltaicznych, ponieważ eliminuje część wcześniejszych wątpliwości dotyczących kwalifikacji fundamentów i konstrukcji wsporczych w świetle przepisów Prawa budowlanego.

